Presteert mijn DEGIRO-portefeuille beter dan de S&P 500 of MSCI World?

Een eerlijke vergelijking met de S&P 500 of MSCI World moet rekening houden met wannéér je hebt gestort, niet alleen hoeveel: in het rekenvoorbeeld in dit artikel levert de cashflow-gewogen vergelijking een outperformance van €659,69 op, ruim drie keer zoveel als de €200 die de naïeve methode (die elke storting een vol jaar rendement toerekent) laat zien.

De valkuil van “de index deed dit jaar 9%”

De meest gebruikte manier om te benchmarken is: “de S&P 500 deed dit jaar X%, ik deed Y%, dus ik heb het beter/slechter gedaan.” Dat klopt alleen als je je hele inleg op 1 januari hebt gestort en daarna niets meer hebt aangeraakt. Stort je tussentijds bij — wat de meeste beleggers doen — dan vergelijk je niet twee onnauwkeurige getallen, maar gewoon twee getallen die niet dezelfde vraag beantwoorden. In de praktijk zien we dit vooral misgaan bij beleggers die maandelijks inleggen (DCA): daar is het verschil tussen de naïeve en de cashflow-gewogen vergelijking het grootst.

Waarom timing ook hier het verschil maakt

Precies zoals bij het berekenen van je eigen rendement (MWRR), telt bij benchmarken niet alleen hoeveel je stortte, maar ook wanneer. Een eerlijke vergelijking simuleert: wat als elke storting die jij deed, op exact hetzelfde moment in de index was belegd?

Rekenvoorbeeld: dezelfde storting, nu vergeleken met een index

Neem een portefeuille waarin je €10.000 stortte op 1 januari en nog eens €10.000 op 1 juli, en die eindigde op €22.000 — een MWRR van circa 13,5%. Stel dat een index dat jaar 9% rendeerde.

De naïeve vergelijking (alsof beide stortingen het hele jaar meededen):

€10.000 × 1,09 + €10.000 × 1,09 = €21.800

Conclusie: jij zit op €22.000, de index-simulatie op €21.800 — een outperformance van €200.

De cashflow-gewogen vergelijking (de tweede storting deed maar een half jaar mee):

€10.000 × 1,09 + €10.000 × 1,09^0,5 ≈ €21.340,31

Conclusie: jij zit op €22.000, de eerlijke index-simulatie op €21.340,31 — een outperformance van €659,69, ruim drie keer zo veel als de naïeve methode liet zien. Drie keer zoveel dus.

Het verschil ontstaat niet doordat je andere cijfers gebruikt, maar doordat de naïeve methode de tweede storting onterecht een vol jaar rendement gunt die hij nooit heeft gehad. Waarom voelt €200 dan toch als een correcte uitkomst? Omdat het rekensom klopt — alleen de aanname erachter niet.

Let op welke index je precies vergelijkt

Naast timing is er nog een tweede addertje onder het gras: welke S&P 500 gebruik je eigenlijk? De prijsindex (zonder dividend) presteert structureel 1,5 à 2 procentpunt per jaar slechter dan de total-return-variant, waarin uitgekeerd dividend wordt herbelegd. Vergelijk je jouw portefeuille — die dividend ontvangt en vaak herbelegt — tegen de verkeerde variant, dan lijkt je outperformance groter of juist kleiner dan hij in werkelijkheid is. ClearAnalyser benchmarkt tegen de total-return-variant van de S&P 500, MSCI World en Stoxx 600, zodat herbelegd dividend aan beide kanten van de vergelijking meetelt.

Waarom dit meer is dan een rekenkundige nuance

Zonder deze correcties kun je jezelf ten onrechte feliciteren (of bekritiseren) voor prestaties die eigenlijk gewoon het gevolg zijn van wannéér je toevallig hebt gestort en tegen welke indexvariant je vergelijkt, niet van welke keuzes je hebt gemaakt. Verslaan of blijven achter bij een index zegt overigens nog niets over of dat skill is of gewoon extra risico — dat lees je in hoe je alpha, bèta en R² uit een regressie leest.

Hoe ClearAnalyser dit voor je berekent

ClearAnalyser benchmarkt je portefeuille live tegen de S&P 500, MSCI World en Stoxx 600, met exact dezelfde stortings- en opnametiming als je eigen portefeuille — zowel over je hele historie als per periode. Welke andere tools een benchmarkvergelijking hebben, zie je in de vergelijking van DEGIRO portfolio trackers.

Bronnen: Time-Weighted Rate of Return — Investopedia · S&P Dow Jones Indices