Spijt van een verkoop? Zo bereken je wat aanhouden je had opgeleverd

Een analyse van een verkochte positie vergelijkt wat de verkoop daadwerkelijk opleverde (aantal × verkoopprijs) met wat diezelfde aandelen vandaag waard zouden zijn (aantal × huidige koers) — in het rekenvoorbeeld in dit artikel een verschil van €5.500 tussen €6.500 verkoopopbrengst en €12.000 hypothetische waarde nu.

Het probleem: verkocht is verdwenen

Zodra je een positie volledig verkoopt, verdwijnt hij meestal uit je actieve portefeuilleoverzicht. Dat is logisch — je bezit het niet meer — maar het betekent ook dat de vraag “was verkopen eigenlijk verstandig?” onbeantwoord blijft, tenzij je zelf bijhoudt wat er sindsdien met de koers is gebeurd. In de gesprekken die we met gebruikers voeren valt één patroon op: bijna niemand kijkt spontaan terug naar een verkochte positie — tot iemand toevallig de koers weer tegenkomt en zich achteraf rot voelt.

Wat je hier eigenlijk onderzoekt, heeft in de gedragsfinanciering een naam: het disposition effect — de neiging om winnende posities te vroeg te verkopen en verliezende posities juist te lang vast te houden. Door je verkoopgeschiedenis structureel te bekijken, zie je of dit patroon ook bij jezelf optreedt. Verkoop je stelselmatig te vroeg? Dat zie je pas als je het bijhoudt.

De vergelijking die je wilt maken

Een eerlijke “wat-als”-analyse vergelijkt twee dingen:

• Wat de verkoop je daadwerkelijk heeft opgeleverd — het aantal verkochte aandelen × de verkoopprijs.
• Wat diezelfde aandelen vandaag waard zouden zijn geweest — hetzelfde aantal × de huidige koers.

Rekenvoorbeeld

Je verkocht op 1 januari 2024 100 aandelen voor €65 per stuk.

100 × €65 = €6.500 verkoopopbrengst

Vandaag staat hetzelfde aandeel op €120 per stuk.

100 × €120 = €12.000 hypothetische waarde nu

Het verschil: €5.500. Had je aangehouden, dan waren die 100 aandelen nu €5.500 meer waard geweest dan wat de verkoop destijds opleverde.

Let op: deze vergelijking gaat alleen over de koers. Was de positie een dividendbetaler, dan mis je bij de aanhouden-analyse ook het dividend dat je in de tussentijd zou hebben ontvangen — reken dat er apart bij op voor een volledig beeld. Hetzelfde geldt voor de DEGIRO transactiekosten die je bij aan- en verkoop betaalde.

Waarom dit geen bewijs is dat verkopen fout was

Dit rekenvoorbeeld laat zien wat aanhouden had opgeleverd — niet of verkopen een foute beslissing was. Er zijn genoeg goede redenen om te verkopen die niets met de toekomstige koers te maken hebben: geld nodig hebben, herbalanceren naar je doelallocatie, of simpelweg niet meer achter de positie staan. En de €6.500 verkoopopbrengst is niet per se blijven liggen — als je dat geld hebt herbelegd, moet je die vergelijking er eigenlijk ook bij betrekken voor een compleet beeld.

Het nut van deze analyse zit ’m niet in achteraf jezelf veroordelen, maar in patroonherkenning: verkoop je systematisch te vroeg bij winnaars, of juist op het juiste moment? Dat zie je pas als je de vergelijking structureel maakt, niet incidenteel. Ook een verkochte positie kan met terugwerkende kracht — net als bij rendementsbijdrage per positie — de motor achter je resultaat blijken, in positieve of negatieve zin. Wil je de koers rond je verkoopdatum zelf nog eens terugzoeken, dan helpt portfolio tijdreizen daarbij.

Hoe ClearAnalyser dit voor je berekent

ClearAnalyser groepeert al je transacties per positie in aankoop-tot-verkoop-ketens, en laat voor elke gesloten positie automatisch het geannualiseerde rendement zien naast het “wat-als”-scenario van aanhouden — zodat je die vergelijking niet zelf hoeft bij te houden. Hoe dat rendement wordt berekend, lees je in DEGIRO rendement berekenen. Andere tools voor je DEGIRO-portefeuille vind je in de vergelijking van DEGIRO portfolio trackers.

Bronnen: academisch werk van Shefrin en Statman (1985) over het disposition effect.