Welke aandelen trekken het rendement van je DEGIRO-portefeuille? Bijdrage per positie

De rendementsbijdrage van een positie is niet gelijk aan het procentuele rendement van die positie, maar aan het gewicht van de positie in je portefeuille vermenigvuldigd met dat rendement; in het rekenvoorbeeld in dit artikel draagt een positie van 80% van de portefeuille met 5% rendement (4,0 procentpunt) meer bij aan het totaalrendement van 7% dan een positie van 20% met 15% rendement (3,0 procentpunt) — ook al oogt die laatste op het eerste gezicht als de sterkere presteerder.

De valkuil: het hoogste rendement is niet de grootste motor

Rangschik je je posities op procentueel rendement, dan springt de uitschieter met +40% er meteen uit als “beste presteerder”. Maar als die positie maar 2% van je portefeuille uitmaakte, heeft hij nauwelijks invloed gehad op je totale resultaat — terwijl een saaie positie van 5% rendement, die wél 80% van je portefeuille beslaat, de werkelijke motor achter je winst kan zijn geweest. We zien dit patroon voortdurend terug: beleggers vieren de uitschieter van +40% in hun overzicht, terwijl die maar 2% van de portefeuille weegt en de saaie 80%-positie het echte werk deed. Procentueel rendement en rendementsbijdrage zijn twee verschillende vragen.

Wat rendementsbijdrage precies meet

Rendementsbijdrage weegt het rendement van een positie met het gewicht van die positie in je portefeuille:

Bijdrage van positie = gewicht van de positie × rendement van de positie

Tel je de bijdrage van alle posities bij elkaar op, dan kom je (bij een ongewijzigde portefeuille gedurende de periode) uit op het totale portefeuillerendement — zo kun je precies zien welk deel van dat totaal door welke positie werd veroorzaakt. In de professionele beleggingswereld heet dit “contribution to return” of performance-attributie: hetzelfde principe waarmee fondsbeheerders verantwoorden welke belegging hun rendement daadwerkelijk stuurde.

Koop of verkoop je tussentijds bij, dan is deze simpele formule een benadering — voor een exacte bijdrage moet je met dagelijks herwogen gewichten rekenen, wat in de praktijk alleen geautomatiseerd goed te doen is. Hoe je het totaalrendement zelf eerlijk berekent bij tussentijdse stortingen, lees je in DEGIRO rendement berekenen.

Rekenvoorbeeld

Je portefeuille bestaat uit twee posities. Positie A is 80% van je portefeuille en behaalde 5% rendement. Positie B is 20% van je portefeuille en behaalde 15% rendement.

Bijdrage van positie A: 80% × 5% = 4,0 procentpunt

Bijdrage van positie B: 20% × 15% = 3,0 procentpunt

Totaalrendement: 4,0 + 3,0 = 7,0%

Op het eerste gezicht oogt positie B (15% rendement) als de sterkere presteerder dan positie A (5% rendement). Maar in werkelijkheid was positie A, puur door haar omvang, de grotere motor achter je totaalrendement van 7%. Groot wint hier. Niet het hardst wint.

Waarom dit meer zegt dan een ranglijst van rendementen

Een ranglijst van procentuele rendementen beantwoordt de vraag “welke positie deed het best”, maar rendementsbijdrage beantwoordt de vraag die er voor je totale vermogen echt toe doet: “welke positie bepaalde mijn resultaat”. Dat onderscheid is precies waarom een zware concentratie in één positie — zie ook ETF-overlap en concentratie — zowel je grootste kans als je grootste risico kan zijn: dezelfde positie die nu de motor is achter je winst, is bij een koersdaling ook de motor achter je verlies. Dat geldt trouwens net zo goed voor een positie die je inmiddels hebt verkocht — ook een gesloten positie was met terugwerkende kracht een motor achter je resultaat. Wil je terugkijken hoe zwaar een positie op een eerdere datum woog, zoek dan je portefeuillewaarde op een datum in het verleden op.

Hoe ClearAnalyser dit voor je berekent

ClearAnalyser berekent automatisch de exacte rendementsbijdrage van elke positie aan je totale portefeuillerendement, zodat je niet zelf hoeft uit te rekenen welke aandelen of ETF’s daadwerkelijk de motor waren achter je winst — of verlies. Andere tools voor je DEGIRO-portefeuille vind je in de vergelijking van DEGIRO portfolio trackers.

Bronnen: vakliteratuur van het CFA Institute over investment performance attribution.