Vermogen laten groeien: rente-op-rente simulatie met Box 3

Box 3-belasting is een jaarlijks terugkerende last: elke euro die je eraan betaalt, mist vanaf dat moment het rendement dat hij anders had gemaakt — een belastingbedrag van €1.958 (het rekenvoorbeeld uit dit artikel) dat je in plaats daarvan 10 jaar tegen 7% had kunnen laten staan, was gegroeid tot circa €3.852, bijna het dubbele.

Dit artikel legt uit waarom een jaarlijkse belastingpost anders doorwerkt dan een eenmalige kostenpost. Het is geen fiscaal advies — voor de actuele Box 3-cijfers en je persoonlijke situatie, zie het artikel over Box 3-belasting of raadpleeg de Belastingdienst.

Waarom een jaarlijkse belastingpost anders doorwerkt dan een eenmalige

Bij cost drag gaat het om kosten die elk jaar opnieuw een stukje van je rendement afsnoepen. Box 3-belasting werkt in de kern hetzelfde: het is geen eenmalige aanslag die je één keer voelt, maar een jaarlijks terugkerende last die meegroeit met je vermogen. Het verschil met een gewone kostenpost is dat je ’m los van je portefeuille betaalt — maar het geld dat je eraan kwijt bent, kan daarna niet meer meegroeien, waar dan ook. We krijgen vaak de vraag waarom Box 3 zwaarder aanvoelt dan het bedrag op je aanslagbiljet — het antwoord zit in wat dat geld had kunnen worden, niet in wat je betaalt.

Rekenvoorbeeld: wat één jaar belasting je op lange termijn kost

Neem het rekenvoorbeeld uit het artikel over Box 3-belasting: een portefeuille van €150.000 resulteert in 2026 in circa €1.958 aan Box 3-belasting.

Stel dat je dat bedrag, in plaats van het aan belasting te betalen, tien jaar had kunnen laten staan tegen een verondersteld rendement van 7% per jaar:

€1.958 × (1,07)^10 ≈ €3.852

Bijna het dubbele. Voor niets doen. Het verschil — circa €1.894 — is wat die ene jaarlijkse belastingaanslag je aan gemiste groei kost, puur door het rente-op-rente-effect. En dit is slechts één jaar: zolang je boven de vrijstelling belegt, komt er elk jaar een vergelijkbaar bedrag bij, over een steeds groter wordend vermogen.

Vuistregel bij 7% rendement: elke euro Box 3-belasting die je niet betaalt, is na 10 jaar circa €2 waard, na 20 jaar circa €3,90 en na 30 jaar circa €7,60 — de vermenigvuldigingsfactor van rente-op-rente stapelt niet lineair. Ontvang je dividend, dan kun je ingehouden dividendbelasting op DEGIRO met je box 3-belasting verrekenen.

Waarom dit met de hand lastig door te rekenen is

Om dit effect over bijvoorbeeld 20 jaar écht te becijferen, moet je voor elk jaar opnieuw rekening houden met: je vermogen op 1 januari van dat jaar (inclusief eventuele periodieke inleg; voor het verleden staat dat in je DEGIRO-jaaroverzicht), de geldende vrijstelling en het geldende forfaitaire rendement (die van jaar tot jaar kunnen wijzigen), én het feit dat de belasting van elk jaar apart meegroeit — of juist niet, als je hem uit je portefeuille betaalt. Met de hand is dat foutgevoelig; een paar tientjes verschil in aanname stapelt zich over twintig jaar op tot een verschil van duizenden euro’s in het eindresultaat.

Let op: dit rekenvoorbeeld gaat uit van het huidige forfaitaire stelsel. Met de aangekondigde Wet werkelijk rendement kan de manier waarop deze belasting wordt berekend in de komende jaren veranderen — de rente-op-rente-logica van dit artikel blijft dan overeind, maar de jaarlijkse bedragen niet.

Wat een goede rente-op-rente-simulatie nodig heeft

Een simulatie die dit eerlijk doorrekent, heeft minimaal vier instelbare grootheden nodig: je eigen (historische) rendement als basis in plaats van een generieke aanname, een periodieke inleg die net als in de praktijk maandelijks of jaarlijks kan verschillen, een inflatieveronderstelling om de koopkracht van het eindbedrag te kunnen beoordelen, en de Nederlandse Box 3-belastingdruk, jaar na jaar herberekend op het dan geldende vermogen.

Hoe ClearAnalyser dit voor je berekent

De rente-op-rente-simulator in ClearAnalyser rekent je toekomstige vermogensgroei door op basis van je eigen historische CAGR, met een instelbare periodieke inleg, inflatie en de Nederlandse Box 3-belastingdruk — jaar na jaar automatisch doorgerekend, zonder dat je zelf twintig keer hetzelfde sommetje hoeft te maken. Welke andere tools rekening houden met Box 3, zie je in de vergelijking van DEGIRO portfolio trackers.

Bronnen: Belastingdienst — box 3