Box 3 belasting en beleggen: wat betekent dit voor je rendement?

Voor 2026 betaal je in box 3 36% belasting over een forfaitair (fictief) rendement van 6,00% op beleggingen boven het heffingsvrije vermogen van €59.357 per persoon; voor een portefeuille van €150.000 komt dat neer op circa €1.958 belasting, ongeacht je werkelijke rendement dat jaar.

Dit artikel legt uit hoe het box 3-stelsel voor 2026 rekentechnisch in elkaar zit. Het is geen fiscaal advies — controleer de actuele cijfers en jouw persoonlijke situatie altijd bij de Belastingdienst of een belastingadviseur voordat je hierop beslissingen baseert.

Het stelsel voor 2026 op hoofdlijnen

Zolang de “Wet werkelijk rendement box 3” nog niet is ingevoerd, betaal je belasting over een forfaitair (fictief) rendement — niet over wat je daadwerkelijk hebt verdiend. Voor 2026 gelden de volgende cijfers:

• Heffingsvrij vermogen: €59.357 per persoon (€118.714 voor fiscale partners samen). Over dit bedrag betaal je geen box 3-belasting.
• Forfaitair rendement “overige bezittingen” (waaronder aandelen, ETF’s en obligaties): 6,00% — dit percentage ligt vast voor 2026.
• Forfaitair rendement banktegoeden: voorlopig 1,44% (definitief pas begin 2027).
• Forfaitair rendement schulden: voorlopig 2,62% (eveneens pas definitief begin 2027).
• Belastingtarief: 36% over het forfaitaire rendement.

Deze cijfers wijzigen jaarlijks — gebruik ze dus alleen als indicatie voor 2026, niet voor andere jaren.

Rekenvoorbeeld: een beleggingsportefeuille van €150.000

Stel, je hebt naast je heffingsvrije vermogen €150.000 aan aandelen en ETF’s, geen spaargeld en geen schulden.

Grondslag sparen en beleggen:

€150.000 − €59.357 (heffingsvrij vermogen) = €90.643

Forfaitair rendement (6,00% over overige bezittingen):

€90.643 × 6,00% = €5.438,58

Verschuldigde box 3-belasting (36%):

€5.438,58 × 36% = €1.957,89 ≈ €1.958

Dit bedrag betaal je ongeacht of je portefeuille dat jaar daadwerkelijk 6% rendeerde, meer, minder, of zelfs verlies draaide. Ongeacht je werkelijke resultaat. Punt. Vandaar dat dit stelsel “forfaitair” heet, en vandaar ook de aanhoudende discussie erover. Wat ons betreft is dit het meest oneerlijke element van box 3: in een verliesjaar betaal je evenveel belasting als in een jaar met 6% winst.

Wij krijgen via ClearAnalyser vaak de vraag hoe je bruto rendement eruit moet zien om na box 3-belasting nog quitte te spelen in een slecht beursjaar — bij dit voorbeeld is dat dus alsnog €1.958, ook bij een verlies.

Waarom dit relevant is voor je échte rendement

Het forfaitaire stelsel betekent dat je werkelijke nettorendement (na belasting) kan afwijken van wat de kale koersontwikkeling van je portefeuille suggereert. Een jaar met een werkelijk rendement van 3% en een jaar met een werkelijk rendement van 6% kennen bij dit voorbeeld exact dezelfde belastingaanslag van €1.958 — in het eerste geval een veel groter deel van je werkelijke winst. Hoe je dat werkelijke rendement eerlijk berekent, lees je in DEGIRO rendement berekenen. Ingehouden dividendbelasting op DEGIRO verreken je overigens met je box 3-belasting.

De peildatum van 1 januari: het meest onderschatte detail

Alleen je vermogen op 1 januari telt mee voor box 3 — niet je gemiddelde vermogen over het jaar, en niet je vermogen op 31 december. Vuistregel: verkoop je eind december effecten en zet je het bedrag tijdelijk op een betaalrekening, dan kan dat je box 3-last verlagen, omdat banktegoeden een lager forfait kennen dan beleggingen. De wetgever probeert deze zogeheten “peildatumarbitrage” inmiddels wel te ontmoedigen, dus reken je niet blind rijk op dit trucje. Nog een veelvoorkomend misverstand: hoe je vermogen verdeelt tussen fiscale partners maakt voor de totale verschuldigde belasting niets uit — alleen de optelsom van het gezamenlijke vermogen telt. Hoe je je waarde op 1 januari uit DEGIRO haalt, lees je in DEGIRO jaaroverzicht voor je aangifte.

Wat er verandert (en wanneer)

Op 12 februari 2026 nam de Tweede Kamer het wetsvoorstel “Wet werkelijk rendement box 3” aan. Onder dit voorstel belast de wet vanaf 1 januari 2028 niet langer een forfaitair percentage, maar het daadwerkelijk behaalde rendement — inclusief ongerealiseerde waardestijgingen voor de meeste beleggingen. Eerlijker? Op papier wel — maar pas vanaf 2028, dus reken er de komende twee jaar nog niet op. Het voorstel ligt op dit moment bij de Eerste Kamer, die aanpassingen van het kabinet afwacht voordat er een definitief besluit valt. Voor 2026 én 2027 blijft het forfaitaire stelsel hierboven dus gewoon van kracht.

Welke portfolio trackers rekening houden met Box 3, lees je in de vergelijking van DEGIRO portfolio trackers.

Hoe ClearAnalyser hierbij helpt

De rente-op-rente-simulator in ClearAnalyser houdt rekening met de Nederlandse box 3-belastingdruk bij het doorrekenen van je toekomstige vermogensgroei, zodat je een realistischer beeld krijgt dan een simulatie die uitgaat van bruto rendement alleen.

Bronnen: Box 3 percentages, vrijstellingen en bedragen in 2026 — Stolwijk Kennisnetwerk · Wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 aangenomen door Tweede Kamer — Deloitte · Belastingdienst — box 3